26/07/2022

Quan hệ sức khỏe tinh thần và giấc ngủ 11

Giấc ngủ và sức khỏe ý thức có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Việc thiếu ngủ sẽ tác động nghiêm trọng tới hiện trạng tâm lý và sức khỏe tinh thần của bạn. Trái lại, các người có vấn đề về sức khỏe tinh thần đa số bị mất ngủ hoặc gặp phải các rối loạn giấc ngủ khác.

- Giấc ngủ và sức khỏe ý thức

Giấc ngủ và sức khỏe ý thức có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Thiếu ngủ sẽ tác động đến trạng thái tâm lý và sức khỏe tinh thần của bạn. Và các người có vấn đề về sức khỏe tâm thần có nhiều khả năng bị mất ngủ hoặc các rối loạn giấc ngủ khác.

Một loại giấc ngủ khác, giấc ngủ REM (chuyển động mắt nhanh) là giai đoạn con người mơ. Những tín hiệu sinh tồn như nhịp thở, nhiệt độ thân thể, áp huyết và nhịp tim tăng hơn giới hạn bình thường lúc mọi người thức. Những nghiên cứu báo cáo rằng giấc ngủ REM giúp tăng cường khả năng học tập và trí nhớ, đồng thời góp phần vào sức khỏe xúc cảm theo những cách phức tạp.

Cơ sở não bộ về mối quan hệ lẫn nhau giữa giấc ngủ và sức khỏe thần kinh vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Nhưng các nghiên cứu về hình ảnh thần kinh và hóa tâm thần cho thấy rằng một giấc ngủ ngon giúp tăng cường khả năng hồi phục cả về tinh thần và xúc cảm, trong khi tình huống thiếu ngủ mạn tính tạo tiền đề cho suy nghĩ tiêu cực và dễ bị tổn thương về cảm xúc.

Mặc dầu, các nhà kỹ thuật vẫn đang phấn đấu loại bỏ toàn bộ các cơ chế, nhưng họ đã phát hiện ra rằng giấc ngủ bị ngắt quãng tác động tới chừng độ dẫn truyền thần kinh và hormone căng thẳng, cùng nhiều thứ khác như tàn phá não bộ, làm suy giảm khả năng điều chỉnh cảm xúc và suy nghĩ. Bằng cách này, mất ngủ có thể khuếch đại ảnh hưởng của những rối loạn tâm thần và trái lại.

Những người mắc bệnh tâm thần thậm chí có nhiều khả năng ngáp hoặc trăn trở trong ngày. Các vấn đề về giấc ngủ mạn tính tác động 50% tới 80% bệnh nhân trong một thực hành thần kinh tiêu biểu, so với 10% đến 18% người to trong dân số Hoa Kỳ khái quát. Những vấn đề về giấc ngủ đặc biệt phổ biến ở các bệnh nhân bị lo âu, trầm cảm, rối loạn lưỡng cực và rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).

Mối liên hệ giữa giấc ngủ và sức khỏe thần kinh như sau: các vấn đề về giấc ngủ có thể làm tăng nguy cơ phát triển những bệnh tâm thần cụ thể, cũng như là kết quả của các rối loạn như vậy. Những vấn đề về giấc ngủ có nhiều khả năng tác động tới bệnh nhân rối loạn tâm thần hơn các người trong dân số nói chung. Điều trị chứng rối loạn giấc ngủ có thể giúp giảm bớt những triệu chứng của vấn đề sức khỏe tâm thần.

Cứ sau 90 phút, một người ngủ thông thường sẽ luân chuyển giữa hai loại giấc ngủ chính, dù rằng thời gian dành cho một hoặc các giấc ngủ khác thay đổi khi giấc ngủ tiến triển. Trong giấc ngủ yên tĩnh, một người tiến triển qua bốn công đoạn của giấc ngủ ngày càng sâu. Nhiệt độ thân thể giảm xuống, cơ bắp thư giãn, nhịp tim và nhịp thở chậm lại. Giai đoạn sâu nhất của giấc ngủ yên tĩnh tạo ra những đổi thay sinh lý giúp tăng cường hoạt động của hệ thống miễn dịch.

Các bác sĩ lâm sàng điều trị bệnh nhân rối loạn tâm thần coi chứng mất ngủ và các chứng rối loạn giấc ngủ khác là các triệu chứng. Nhưng những nghiên cứu ở cả người lớn và trẻ em cho thấy rằng các vấn đề về giấc ngủ có thể làm tăng nguy cơ, thậm chí trực tiếp góp phần vào sự tăng trưởng của một số rối loạn thần kinh. Nghiên cứu này có áp dụng lâm sàng, vì điều trị chứng rối loạn giấc ngủ cũng có thể giúp giảm bớt các triệu chứng của một vấn đề sức khỏe tâm thần cùng lúc xảy ra.

- Để có giấc ngủ ngon hơn

Không thay đổi thời gian ngủ và thức, kể cả vào cuối tuần. Đặt giờ đi ngủ lúc bạn cảm thấy buồn ngủ và ngủ chí ít 7 giờ. Tránh giấc ngủ trưa dài. Tránh uống rượu, caffein, hút thuốc lá và ăn nhiều vào bữa tối. Thiết lập thói quen thư giãn, có thể gồm tắm, đọc sách hoặc thiền định trước lúc ngủ. Nỗ lực tránh căng thẳng trước khi ngủ, chả hạn như tránh những cuộc đàm đạo sôi nổi. Tránh xem TV, lướt mạng internet,... Trước giờ đi ngủ và không thực hiện những hoạt động này khi đã lên giường.

Giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và mát mẻ, sạch sẽ. Sử dụng tinh dầu thơm, chả hạn như hoa oải hương trong phòng. Bật nhạc thư giãn hoặc nhạc thiền khi mà ngủ. Tập thể dục có lợi cho giấc ngủ. Tập thể dục cường độ mạnh trong ngày và tập thể dục thư giãn (chẳng hạn như yoga) trước khi đi ngủ. Những người chẳng thể tránh hoàn toàn thời gian sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối có thể giảm tiếp xúc ánh sáng xanh bằng sử dụng phần mềm trên màn hình để lọc ánh sáng xanh, đeo kính có tác dụng lọc ánh sáng xanh...

>>> Danh mục khác: