Từ xa xưa, tổ tiên con người đã có những lời khuyên về giấc ngủ như: “Nếu không ngủ đủ giấc sẽ dễ bị bệnh” tưởng chừng chẳng thể kiểm chứng, tuy nhiên hiện nay đã có những số liệu thực nghiệm chứng minh việc này là đúng. Hình như mẹ tự nhiên biết đầy đủ, đặc biệt là các thứ liên quan tới giấc ngủ. Việc thiếu ngủ thật sự có thể khiến chúng ta dễ mắc các bệnh cảm cúm hơn, bao gồm cả việc bị nhiễm virus H1N1 hay Covid-19.
- Vai trò của giấc ngủ
Giấc ngủ kém kinh niên không chỉ ảnh hưởng đến khả năng hoạt động tốt vào ngày hôm sau. Giấc ngủ kém có thể làm tăng viêm, huyết áp, kháng insulin, cortisol, tăng cân và bệnh tim mạch, giảm điều hòa lượng đường trong máu,...
Người trưởng thành nhu cầu ngủ tối thiểu là bảy giờ mỗi đêm để cải thiện sức khỏe và ý thức. Thường xuyên ngủ ít hơn năm giờ mỗi đêm có thể làm cho tỷ lệ tử vong cao hơn và ngủ ít hơn bảy giờ trong ba đêm liên tục sẽ khiến cho thân thể chúng ta có cảm giác như mất ngủ một đêm.
Giấc ngủ kém có thể gây ra các hậu quả sức khỏe ngắn hạn và dài hạn. Giấc ngủ không tốt có thể dẫn đến những vấn đề lâu dài về tâm trạng, trí nhớ và lượng đường trong máu. Các hậu quả ngắn hạn mà giấc ngủ xấu đem lại có thể gồm buồn ngủ, phán đoán kém, tai nạn xe tương đối, tâm trạng thay đổi, gặp vấn đề về trí nhớ, hay mắc sai lầm tại nơi làm việc,...
Nhiều người đã đánh giá thấp tầm quan trọng của giấc ngủ và họ không biết rằng việc ngủ ít hơn bảy giờ mỗi đêm thường xuyên có tác động tiêu cực tới sức khỏe. Giấc ngủ cũng giống như bất cứ thứ gì khác trong thân thể và nó cần phải được chú ý để chúng ta khỏe mạnh. Một giấc ngủ sâu sẽ khiến bạn cảm thấy sảng khoái, tràn đầy năng lượng sau khi thức dậy.
Một giấc ngủ ngon cũng được là yếu tố bảo vệ bạn chống lại bệnh tim. Một nghiên cứu năm 2019 ở chuột đã tìm thấy mối liên hệ giữa não, tủy xương và các mạch máu bảo vệ chống xơ cứng động mạch. Cơ chế này chỉ diễn ra ở các con chuột có giấc ngủ chất lượng tốt. Các nhà nghiên cứu kỳ vọng rằng sự hiểu biết về mối liên hệ giữa giấc ngủ và sức khỏe tim mạch sẽ mở đường cho những chọn lựa điều trị mới.
- Một số tác hại của việc ngủ không đủ giấc
Giảm khả năng bình phục da và gây lão hóa da: Theo nghiên cứu từ Đại học Wisconsin (Mỹ), thiếu ngủ và những bệnh mạn tính về da có liên hệ khăng khít. Khi tiếp xúc với mặt trời hoặc các yếu tố có hại khác, da chẳng thể hồi phục tốt và cho thấy nhiều dấu hiệu bị lão hóa hơn.
Biến đổi các hoạt động của gen: Một nghiên cứu năm 2013 cho thấy giấc ngủ kém dẫn đến sự bất thường của hoạt động gen. Với các người ngủ ít hơn 6 tiếng một đêm, hơn 700 gene ghi nhận bất thường, nhất là những gen điều khiển hệ miễn nhiễm và phản hồi với sự căng thẳng.
Đưa ra những quyết định sai lầm: Nhiều kết quả nghiên cứu chỉ ra ngủ không đủ giấc ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định và thực hiện các kế hoạch đã được lập sẵn. Đây cũng là một phần nguyên do dẫn tới thảm họa hạt nhân Chernobyl, vụ tràn dầu Exxon Valdez và nổ tàu con thoi Challenger.
Thiếu ngủ gây mệt nhọc kéo dài: Không ngạc nhiên nếu thiếu ngủ gây ra mệt mỏi, nhưng nhiều người không nhận ra rằng thiếu ngủ sẽ dẫn đến mệt mỏi kéo dài. Theo thời gian, sẽ cần vài ngày để hồi phục sau khi bị thiếu ngủ từ vài ngày trước ấy. Mỏi mệt kéo dài có thể xảy ra bởi tình trạng thiếu ngủ thường xuyên.
Tăng bài xuất nước tiểu: Hiện tượng này đến từ cơ chế tăng cường bài xuất nước đái về đêm lúc thiếu ngủ. Sự cô đơn: Nghiên cứu chỉ ra thiếu ngủ lâu ngày khiến khả năng giao tiếp xã hội kém hơn. Họ cảm thấy cô đơn, tệ hơn nữa, những người này thường ngủ không ngon, khiến bản thân bị mắc kẹt trong một vòng luẩn quẩn.
Tăng nguy cơ gây ung thư: Giấc ngủ ít và bị gián đoạn khiến nguy cơ ung thư cao hơn, nhất là ung thư ruột già và ung thư vú. Dễ mất tập trung: Nếu muốn não bộ luôn trong trạng thái quy tụ, hãy nỗ lực ngủ đủ giờ. Thiếu quy tụ có thể dẫn đến nhiều tai nạn giao thông thảm khốc do những lái xe hay phi công bị thiếu thời gian ngơi nghỉ.
Liên hệ với chứng Alzheimer: Ngủ đủ giấc giúp giảm bớt lượng Beta-Amyloid, một loại protein có quan hệ mật thiết với bệnh Alzheimer. Hệ miễn nhiễm suy giảm: Chỉ một đêm mất ngủ cũng khiến cơ chế miễn dịch của thân thể và khả năng hấp thu vắc xin kém đi. Theo một nghiên cứu, người ngủ không đủ dễ mắc cảm lạnh gấp ba lần bình thường.
Khả năng chịu đau kém: những cơn đau mạn tính sẽ càng tệ hơn do việc thiếu ngủ tăng sự nhạy cảm hoặc thậm chí khiến cơ thể con người thêm đau nhức. Hư nhược cơ bắp: các tổn thương cơ bắp do sinh hoạt và tập luyện trở nên khó lành hơn. Theo nghiên cứu, cơ thể tiết ra hormone tăng trưởng để làm lành những vết thương trong quá trình ngủ.
Nguy cơ mắc các bệnh tim mạch tăng cao: huyết áp, nhịp tim và nồng độ protein phản ứng C cao hơn khi ngủ ít, từ đấy đẩy cao nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Trí nhớ ngắn hạn, dài hạn và khả năng học tập giảm sút: Một số nghiên cứu chỉ ra người trưởng thành mất ngủ gặp trắc trở khi nhớ lại từ vựng cũng như cải thiện những kỹ năng đã học.
Vấn đề về thị lực và ảo giác: Thiếu ngủ dẫn đến hội chứng tầm nhìn hình ống, song thị và mờ mắt. Thức càng lâu, bạn càng dễ mắc những tật khúc xạ cũng như bị ảo giác. Giảm thèm muốn tình dục: Giấc ngủ giúp bổ sung lượng testosterone ở cả hai giới. Giảm ham muốn, rối loạn chức năng tình dục và ngưng thở lúc ngủ là ba nguy cơ khi bạn thiếu ngủ.
Dễ cáu gắt: gần như ai cũng cảm thấy cáu kỉnh sau một đêm mất ngủ, ngay cả với các tình huống hàng ngày. Cáu gắt thường xảy ra khi một người không được ngủ đủ giấc theo nhu cầu và do sự thay đổi trong hormone. Các người thiếu ngủ thường dễ nổi cáu mà không vì bất cứ lý do cụ thể nào. Những người hay cáu gắt thường cũng dễ bị kích động.
Phản ứng chậm và vụng về hơn: Người chơi thể thao, sĩ quan và những thầy thuốc phẫu thuật đều thực hiện công việc kém với độ chính xác thấp hơn lúc giấc ngủ không được đảm bảo. Nguy cơ mắc đái tháo đường tuýp 2: Phải thức giấc lúc thân thể cần ngủ làm rối loạn cơ chế của thân thể, dần dẫn đến sự kháng insulin (tiền đái tháo đường) và đái tháo đường tuýp 2.
Béo phì: Do mất cân bằng hormone, người thiếu ngủ tăng sự thèm ăn dẫn đến béo phì. Ngoài ra, họ còn khó kiểm soát hành vi dẫn đến việc tự làm hại sức khỏe. Kể từ khi mối can hệ giữa thiếu ngủ và tăng cân được thừa nhận, thì tầm quan yếu của việc ngủ đủ 6 - 8 tiếng/ngày càng trở nên quan yếu hơn trong việc giảm cân. Ngủ đủ được chứng minh là có tác dụng trong việc giảm cân như việc đi tập gym và ăn nhiều rau quả.
Tăng nguy cơ tử vong: Bất ngờ nhất là mối can hệ giữa ngủ không đủ giấc và tỷ lệ tử vong. Ngủ ít hơn 5 tiếng một đêm làm tăng 15% nguy cơ tử vong, gây giảm sức đề kháng của thân thể, gia tăng những bệnh tật. Một nghiên cứu được tiến hành bởi các nhà nghiên cứu người Anh để kiểm tra sự tác động của giấc ngủ lên tỷ lệ tử vong của 10.000 công chức tại Anh trong suốt 2 thập kỷ cho thấy: những người ngủ từ 5 tiếng trở xuống vào ban đêm sẽ có nguy cơ tử vong cao gấp đôi những người khác. Nguyên do tử vong có thể là vì bất cứ lý do gì, đặc biệt là do những bệnh tim mạch.
>>> Tham khảo: