06/07/2022

Quan hệ giấc ngủ và bộ não 11

Một giấc ngủ thoải mái và chất lượng có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe cho chúng ta. Giấc ngủ sâu giúp giảm stress sau một ngày dài mệt mỏi, tăng cường hệ miễn dịch và duy trì trọng lượng thân thể ổn định. Nhưng nếu ngủ quá nhiều so với thời gian cần thiết thì các lợi ích mà giấc ngủ đem đến có còn không?

Sự thật là giấc ngủ có thể ảnh hưởng tới cân nặng của bạn. Bởi vì lúc thiếu ngủ, nhiều khả năng bạn sẽ uống một ly cà phê sữa lớn để tỉnh táo. Bạn cũng dễ bỏ tập thể dục vì quá mệt, thức khuya vì cảm thấy no một phương pháp khó chịu sau bữa tối muộn. Các người ngủ quá nhiều trong một thời gian dài có tỷ lệ tăng cân lên đến 21% so với người có giấc ngủ điều độ. Không những thế, việc ngủ nhiều còn có thể dẫn đến các vấn đề về thần kinh và tim mạch.

- Bộ não và giấc ngủ

Thiếu ngủ khiến bộ não dừng hoạt động ở thùy trán - nơi quy tụ ra quyết định và kiểm soát xung động, từ ấy đưa ra các quyết định sai trái. Giống như lúc say rượu, bạn không có đủ ý thức sáng suốt để quyết định đúng đắn nếu thiếu ngủ.

Khi bạn quá mệt mỏi, hệ thần kinh tưởng thưởng (reward center) của não bộ bị kích thích, buộc phải kiếm tìm thứ gì đấy để cảm thấy tốt hơn. Vì vậy, dù bạn có thể kềm chế cơn thèm ăn lúc được ngơi nghỉ toàn bộ thì bộ não thiếu ngủ cũng sẽ rất khó từ chối các miếng ăn ngọt.

- Ngủ và bàn bạc chất

Giấc ngủ tương tự dinh dưỡng cho não. Phần nhiều mọi người cần ngủ nhiều từ 7 - 9 tiếng mỗi đêm. Nếu ngủ ít hơn mức đó, cơ thể của bạn sẽ phản ứng theo phương pháp mất kiểm soát, tức thị chẳng thể nào phấn đấu ăn kiêng được. Mặt khác, ngủ quá ít sẽ kích hoạt cortisol tăng đột biến. Hormone căng thẳng này báo hiệu thân thể tiết kiệm năng lượng để cung cấp năng lượng cho những giờ tỉnh giấc.

Chỉ trong vòng 4 ngày ngủ không đủ, khả năng cơ thể xử lý insulin - một hormone cần thiết để biến đổi đường, tinh bột và thực phẩm khác thành năng lượng - sẽ trở nên tồi tệ. Cụ thể là độ nhạy cảm với insulin sẽ giảm hơn 30%. Khi không đáp ứng tốt với insulin, cơ thể bạn sẽ gặp khó khăn trong việc xử lý chất béo từ máu, cho nên sẽ được lưu trữ lại dưới dạng mỡ. Chẳng phải ngủ nhiều có giảm cân đáng kể, nhưng ngủ quá ít sẽ cản trở sự bàn bạc chất và góp phần làm tăng cân.

- Một số nguyên do khiến bạn ngủ nhiều

Hầu hết mọi người cần ngủ nhiều từ 7 - 9 tiếng mỗi đêm. Nếu ngủ ít hơn mức đấy, thân thể của bạn sẽ phản ứng theo phương pháp mất kiểm soát, tức thị chẳng thể nào cố gắng ăn kiêng được. Có rất nhiều lý do khiến bạn kéo dài giấc ngủ của mình. Có thể là vì bạn vốn thích những giấc ngủ dài để lấy lại năng lượng đã tiêu hao hoặc không ngủ đủ giấc vào đêm trước.

Hội chứng Hypersomnia (Hội chứng ngủ quá nhiều): Đây là một trong những hội chứng hiếm gặp khiến người bệnh có các giấc ngủ kéo dài vào ban đêm và hay cảm thấy buồn ngủ, uể oải vào ban ngày. Hypersomnia còn khiến cho người bệnh cảm thấy lo âu, thiếu năng lượng và gặp những vấn đề về trí nhớ.

Tác dụng của thuốc hoặc chất kích thích: kế bên các hội chứng về giấc ngủ, việc sử dụng những loại thuốc chống trầm cảm, thuốc ngủ hoặc các chất kích thích như rượu, bia cũng có thể khiến giấc ngủ của bạn kéo dài hơn thông thường. Ngưng thở lúc ngủ: Đây là một hội chứng khiến người bệnh ngừng thở một thời gian ngắn lúc ngủ. Việc này khiến giấc ngủ bị ngắt quãng thành nhiều giấc nhỏ làm người bệnh muốn ngủ nhiều hơn.

- Một số tác hại của việc ngủ quá nhiều

Trầm cảm: Chúng ta thường nghe nói mất ngủ hay thiếu ngủ sẽ dễ tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm nhưng thật ra khi bạn ngủ quá nhiều thì cũng có thể mắc chứng bệnh này. Khoảng 15% số người mắc bệnh trầm cảm ngủ rất nhiều và việc này có thể khiến căn bệnh của họ dần nặng hơn.

Đau đầu: việc giấc ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng lên một số chất dẫn truyền tâm thần nhất định gồm có cả serotonin nên các người ngủ quá nhiều thường dễ bị các chứng đau đầu. Ngoài ra, việc ngủ quá nhiều vào ban ngày và ngủ ít đi vào ban đêm cũng có thể khiến bạn bị đau đầu vào buổi sáng.

Tiểu đường: nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi bạn ngủ quá nhiều hoặc ngủ không đủ giấc thì nguy cơ mắc bệnh tiểu đường của bạn sẽ tăng cao. Bệnh tim: Theo nghiên cứu, những người phụ nữ ngủ từ 9-11 tiếng mỗi đêm thường có 38% nguy cơ mắc phải những bệnh về tim hơn các phụ nữ có thời gian ngủ đều đặc.

Tỷ lệ tử vong cao: những người ngủ từ hơn 9 tiếng mỗi đêm thường có nguy cơ tử vong cao hơn các người ngủ từ 7-8 tiếng. Việc ngủ quá nhiều có thể dẫn đến trầm cảm và tương tác xã hội thấp. Bởi thế, tác động đến sức khỏe tinh thần của chúng ta dẫn đến tỉ lệ chết cao hơn so với những người có chế độ ngủ hợp lý.

Ảnh hưởng cân nặng: khi chúng ta rơi vào giấc ngủ thì các hoạt động tuần hoàn và bàn bạc chất của thân thể sẽ bị giảm xuống mức tối thiểu. Việc này có thể ảnh hưởng đến giai đoạn trao đổi chất và dẫn đến quá trình kiểm soát cân nặng bị rối loạn. Nếu dành quá nhiều thời gian cho việc ngủ thì các hoạt động thể thao, vui chơi khác sẽ bị giảm thiểu dẫn đến việc tích trữ năng lượng nhiều gây béo phì. Ngoài ra, ngủ nhiều còn khiến bạn dễ bị mỏi mệt, stress và dễ đói hơn.

>>> Liên quan: